स्वच्छता र्‍याली र सडक नाटकमार्फत कटहा पुर्वटोलमा सरसफाइबारे सचेतना

लहान साउन २५ । घरबाट सुरु हुने सरसफाइको अभ्यासलाई समुदाय हुँदै सार्वजनिक स्थलसम्म विस्तार गर्ने उद्देश्यले लहान नगरपालिका–१९ को कटहा पुर्वटोलमा सरसफाइ तथा स्वच्छता अभियान सञ्चालन गरिएको छ। ‘घर–घरको शान, स्वच्छता अभियान’ अन्तर्गत सोमबार भएको कार्यक्रममा र्‍याली, सडक नाटक र सार्वजनिक स्थल सरसफाइमार्फत स्थानीयलाई स्वच्छता तथा फोहोर व्यवस्थापनबारे सचेत गराइएको हो।

अभियानमा सहभागी स्थानीय बासिन्दा, जनप्रतिनिधि, महिला स्वास्थ्यकर्मी, नगरपालिका पदाधिकारी तथा सरोकारवाला प्रतिनिधिले छर्रापट्टीका विभिन्न क्षेत्रमा र्‍याली निकालेका थिए। र्‍यालीका क्रममा सुरक्षित शौचालयको प्रयोग गर्न, घर तथा वरपरको वातावरण सफा राख्न र सार्वजनिक ठाउँमा जथाभावी फोहोर नफाल्न स्थानीयलाई आग्रह गरिएको थियो।

र्‍यालीपछि सार्वजनिक स्थलको सरसफाइ गरिएको थियो। सहभागी आफैं फोहोर संकलनमा जुट्दै स्वच्छता कायम गर्ने जिम्मेवारी स्थानीय सरकारको मात्र नभई प्रत्येक नागरिकको समेत भएको सन्देश दिएका थिए। कार्यक्रममा प्रस्तुत सडक नाटकले भने स्वच्छतालाई व्यवहार परिवर्तनसँग जोडेको थियो। व्यक्तिगत सरसफाइमा बेवास्ता गर्दा, सुरक्षित शौचालय प्रयोग नगर्दा र फोहोर जथाभावी फाल्दा स्वास्थ्य तथा वातावरणमा पर्न सक्ने असर नाटकमार्फत देखाइएको थियो।

नाटकमार्फत स्वच्छताको विषयमा जानकारी मात्र हासिल गर्नु पर्याप्त नभई त्यसलाई दैनिक व्यवहारमा लागू गर्नुपर्ने सन्देश दिइएको थियो। कार्यक्रमका सहभागीले सार्वजनिक स्थानलाई पनि आफ्नो घरजत्तिकै जिम्मेवारीका साथ संरक्षण गर्नुपर्ने बताएका थिए। उनीहरूका अनुसार घर सफा राखेर मात्र समुदाय स्वच्छ बन्न सक्दैन; टोल, सडक तथा सार्वजनिक स्थलको सरसफाइमा पनि सामूहिक जिम्मेवारी आवश्यक हुन्छ।

अभियानमा सुरक्षित शौचालयको विषयलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको थियो। शौचालय निर्माणपछि त्यसको नियमित प्रयोग र सरसफाइमा ध्यान दिनुपर्नेमा सहभागीले जोड दिएका थिए। सुरक्षित शौचालयको उपलब्धता महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा कमजोर अवस्थाका व्यक्तिको स्वास्थ्य, सुरक्षा र सम्मानसँग प्रत्यक्ष जोडिने भएकाले यसलाई परिवार र समुदायको साझा जिम्मेवारीका रूपमा लिनुपर्ने बताइएको थियो।

वडा नं. १९ का वडा अध्यक्ष मो. कमरुद्दीन राइनको नेतृत्व तथा WASH Unit को समन्वयमा कार्यक्रम भएको हो। कार्यक्रममा महिला स्वास्थ्यकर्मी, स्थानीय बासिन्दा, नगरपालिका पदाधिकारी तथा विभिन्न सरोकारवाला निकायका प्रतिनिधि सहभागी थिए। अध्यक्ष राइनले स्वच्छतासम्बन्धी अभियानलाई प्रभावकारी बनाउन नागरिकको निरन्तर सहभागिता आवश्यक रहेको बताए। अभियानका क्रममा सिकेका कुरा दैनिक व्यवहारमा लागू गर्न सके मात्र यसको उद्देश्य पूरा हुने उनको भनाइ थियो।

लहान नगरपालिकाले नगरका २४ वटै वडामा ‘घर–घरको शान, स्वच्छता अभियान’ सञ्चालन गर्दै आएको जनाएको छ। अभियानमार्फत सुरक्षित शौचालयको प्रयोग, व्यक्तिगत स्वच्छता, फोहोर व्यवस्थापन र वातावरण संरक्षणबारे नागरिकलाई सचेत गराउने काम भइरहेको नगरपालिकाले जनाएको छ।