किसानलाई खाद मलकाे कोसेढुङ्गा तय गर्नुपर्ने बाध्यता

विनोद मण्डल साउन ८ । सरकारले विक्रम सम्वत २०६१ मंसिर २९ गते मन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट निर्णय पारित गर्दै २०६२ सालदेखि अषाढ १५ लाई राष्ट्रिय धान दिवसको रूपमा मनाउँदै आएको छ । करीब ८० लाख जमीनमा हुने धान खेतीको २९ प्रतिशत जमीनमा मात्र सिँचाइ सुविधा रहेको पाइन्छ । कागजमा सीमित कृषि प्रधान देशमा समयमा किसानले मल खाद नपाउनु विडम्बना रहेको छ । सीमित भौगोलिक क्षेत्रलाई मध्यनजर राख्दै सरकारले आषाढ़ १५ लाई राष्ट्रिय धान दिवसको रूपमा मनाउने परम्परा देशका सबै भूभागको लागि लागू नहुनसक्छ । तराईका अधिकांश भूभागमा यतिबेला रोपाइँ भइसकेको अवस्था रहेको पाइन्छ भने खाउरको रोपाइँ बल्ल साउन देखि शुरू हुन्छ । दही चिउरा खाएर धान खेतमा हिलो छ्यापेर मजाक उडाउनेहरुले तिनै किसानको सास्तीलाई बुझ्ने कोशिस गर्दैनन् । कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले राष्ट्रमा आषाढ़ १५ लाई किसानको मनोबल उच्च बनाउने हेतुले कम्मर कसेर धान दिवस मनाउँदै आएको अवस्थामा १९ औं धान दिवस " धान रोपौ , खाद्यान्नमा आत्मनिर्भर बनौ " भन्ने मूल नाराका साथ बिभिन्न कार्यक्रम गरी मनाएका छन् भने वास्तविक किसानको हालसम्म पहिचान भने हुन् सकेको छैन ।

विभिन्न कार्यक्रम गरेर किसानको मनोबल बढाइन्छ तर धान रोपिसकेपछि पनि किसानको संघर्षका दिनहरू सकिदैँन । धानबालीमा राखिने मल खादको सहज प्राप्तिको अभाव एकातिर रहेको छ भने अर्कोतिर धान काट्ने बेलामा प्राकृतिक प्रकोपको सामना गर्नु पर्ने अवस्थाको खयाल पनि किसानले बेलामैं गर्नुपर्ने अवस्थाको सिर्जना विगतको अविरल वर्षाले सिकाएको छ । किसानको मर्म सरकारले कहिलेसम्म बुझ्ने ? सहतापूर्वक किसानले कहिले कृषिमा अनुदान लगायतको वस्तुहरू पाउने ? हरेक किसिमको समस्याको सामना गर्दै अगाडि बढिरहेका किसानको समस्याको समाधान खोजिनु उत्तम विकल्प होला ।