चार सदस्य चयन, बाँकी प्रक्रिया सहमतिमै टुंग्याउने प्रयास

रहमुल, लहान, ३ भदौ । सिरहाको सखुवानन्कारकट्टी गाउँपालिका–१ मौवाहीस्थित श्री जनता माध्यमिक विद्यालय मौवाही (प्राविधिकधार) मा विद्यालय व्यवस्थापन समिति (वि.व्य.स.) गठनका लागि आयोजित अभिभावक भेला उत्साहजनक सहभागिताका बीच सम्पन्न भए पनि समिति गठन प्रक्रिया भने पूर्णरूपमा टुंगिन सकेन।

शिक्षा (दशौँ संशोधन) नियमावली, २०८३ अनुसार विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको भेलामा ठूलो संख्यामा अभिभावक, शिक्षक तथा सरोकारवालाको सहभागिता रहेको थियो। लामो समयदेखि विद्यालयमा देखिँदै आएको विवाद, असमझदारी र व्यवस्थापकीय समस्याको अन्त्य गर्दै विद्यालयलाई नयाँ ढंगबाट सञ्चालन गर्नुपर्ने विषयमा सहभागीहरूले जोड दिएका थिए।

भेलामा सहभागी अभिभावकहरूले विद्यालयको शैक्षिक वातावरण सुधार, विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धि वृद्धि तथा विद्यालयको समग्र भविष्य सुरक्षित गर्न सहमति र सहकार्यका आधारमा विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन गर्नुपर्ने धारणा राखेका थिए। विद्यालयभित्रको आन्तरिक विवादले शैक्षिक गतिविधिमा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष असर पर्न सक्ने भन्दै विगतका मतभेदलाई अन्त्य गरी विद्यालयको हितलाई केन्द्रमा राख्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ थियो।

विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठनका क्रममा भेलाबाट जम्मा १० जनाको नाम प्रस्ताव गरिएको थियो। प्रस्तावित नाममध्ये ७ जना महिला र ३ जना पुरुष रहेका थिए। प्रस्तावित सदस्यका विषयमा लामो छलफल तथा सहमतिको प्रयासपछि शिक्षक कन्तलाल चौधरीको अध्यक्षतामा विद्यालय व्यवस्थापन समितिका लागि चार जना सदस्य चयन गर्ने विषयमा सहमति जुटेको बताइएको छ।

तर बाँकी छ जना सदस्यलाई समेटेर गठन गरिने शिक्षक–अभिभावक संघको संयोजक चयन गर्ने विषयमा भने सहमति जुट्न सकेन। बैठक चलिरहेकै अवस्थामा अबेर राति परिसकेपछि थप छलफल आवश्यक देखिएसँगै बाँकी विषयमा पछि पुनः छलफल गर्ने गरी बैठक स्थगित गरिएको जनाइएको छ।

भेलामा सहभागी केही अभिभावकहरूले विद्यालयजस्तो संवेदनशील शैक्षिक संस्थामा राजनीतिक भागबण्डा, व्यक्तिगत स्वार्थ तथा आपसी प्रतिष्ठाको विषय हाबी हुन नहुने बताएका थिए। उनीहरूका अनुसार यस्ता विषयमा हुने विवादकै कारण विद्यालयको शैक्षिक तथा व्यवस्थापकीय वातावरण लामो समयदेखि प्रभावित हुँदै आएको छ।

विद्यालयलाई नमुना शैक्षिक संस्थाका रूपमा विकास गर्नुपर्ने समयमा आन्तरिक विवादका कारण विद्यालयको अवस्था कमजोर बन्दै जानु दुःखद भएको अभिभावकहरूको भनाइ थियो। विद्यालयको हितभन्दा व्यक्तिगत वा राजनीतिक स्वार्थलाई प्राथमिकता दिइए त्यसको प्रत्यक्ष असर अन्ततः विद्यार्थीको भविष्यमा पर्ने उनीहरूले बताएका थिए।

अधिकांश अभिभावकको चाहना सकेसम्म सोही दिन सहमतिका आधारमा विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन गरी लामो समयदेखि देखिएको विवादलाई अन्त्य गर्नु रहेको बताइएको छ। यद्यपि, केही व्यक्तिबाट प्रक्रियामा अवरोध सिर्जना गर्ने प्रयास भएको भन्दै केही सहभागीले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए।

त्यसैगरी, केही सहभागीले गैर-अभिभावक व्यक्तिहरूको अनावश्यक हस्तक्षेपप्रति समेत प्रश्न उठाएका थिए। यद्यपि, भेलामा उठेका यस्ता आरोप तथा दाबी सम्बन्धित पक्षबाट स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन बाँकी रहेकाले समिति गठन प्रक्रियामा सबै पक्षले कानुनी प्रावधान, पारदर्शिता र निष्पक्षतालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिन्छ। लामो छलफल र रस्साकस्सीपछि विद्यालय व्यवस्थापन समितिका लागि चार जना सदस्य सर्वसम्मत रूपमा चयन भइसकेको र बाँकी प्रक्रिया पनि सहमतिमै टुंग्याउने प्रयास भइरहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक पवन यादवले बताएका छन्।

प्रधानाध्यापक यादवका अनुसार शिक्षक–अभिभावक संघ गठनका लागि आवश्यक छलफल गरी केही दिनभित्र पुनः अभिभावक भेला बोलाएर बाँकी प्रक्रिया पूरा गर्ने प्रयास गरिनेछ। विद्यालय व्यवस्थापन समितिलाई पूर्णता दिँदै विद्यालयमा देखिएको विवाद अन्त्य गर्नुका साथै शैक्षिक गतिविधिलाई थप प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य रहेको प्रधानाध्यापक यादवको भनाइ छ। भेलामा सहभागी अभिभावक तथा युवाहरूले देखाएको सक्रियता, सकारात्मक समन्वय र विद्यालय सुधारप्रतिको चासोले विद्यालयको भविष्यप्रति नयाँ आशा जगाएको सहभागीहरूले बताएका छन्। लामो समयदेखि विवाद र असमझदारीको विषय बन्दै आएको विद्यालयलाई पुनः शैक्षिक गतिविधिको केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्न अभिभावक, शिक्षक, विद्यार्थी, स्थानीय जनप्रतिनिधि तथा राजनीतिक दललगायत सबै सरोकारवाला पक्षले साझा जिम्मेवारी लिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।

विद्यालय कुनै व्यक्ति वा समूहको व्यक्तिगत स्वार्थ पूरा गर्ने थलो नभई सयौँ विद्यार्थीको भविष्य निर्माण गर्ने महत्वपूर्ण संस्था भएकाले विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठनदेखि विद्यालय सञ्चालनसम्मका सबै प्रक्रियामा कानुन, पारदर्शिता, सहमति र विद्यालयको हितलाई पहिलो प्राथमिकता दिनुपर्नेमा सहभागीहरूले जोड दिएका छन्।

अभिभावक भेलाबाट चार सदस्य चयन हुनु सकारात्मक सुरुवात भए पनि बाँकी प्रक्रिया सहमतिका साथ टुंग्याएर विद्यालयलाई लामो समयदेखिको विवादबाट मुक्त गराउनु अहिलेको मुख्य चुनौती बनेको छ। सरोकारवाला सबै पक्षले विगतका मतभेद र असमझदारीलाई बिर्सेर विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर तथा विद्यार्थीको भविष्यलाई केन्द्रमा राखी अघि बढे श्री जनता माध्यमिक विद्यालय मौवाहीलाई पुनः उत्कृष्ट शैक्षिक संस्थाका रूपमा स्थापित गर्न सकिने विश्वास सहभागीहरूले व्यक्त गरेका छन्।