सिरहा सहित आज मधेशमा चौठचन्द्र र तिज मनाइदै

रामहृदय यादव लहान भदौ २१ । सिरहा सहित आज  मधेशका जिल्लाहरुमा तिज तथा  चौठचन्द्र (चौठीचाँन) पर्व मनाइँदैछ । मधेशमा भदौ महिना देखि नै पर्व त्यौहारको रौनक बढे लगतै आज तिज र चौठीचांन मनाइदै छन्  छठपछि मधेशमा दोस्रो ठूलो पर्वको रूपमा परिचित चौठचन्द्र पवनीमा आजका दिन व्रतालु दिनभर उपवास बसेर साँझपख गणेश र चन्द्रमाको विधिपूर्वक पूजा गर्छन् । व्रतालुहरूले साँझपख गणेश र चन्द्रमालाई खीर, पुरी, फलफूल आदि प्रसादको रूपमा अर्पण गर्छन् ।

सूर्यास्तपछि आँगनमा गाईको गोबरले लिपेर चामलको पिठोबाट कलात्मक अरिपन बनाई, त्यसमा पूजाका सामग्री राखेर विधिपूर्वक पूजा गर्ने परम्परा छ । यस अवसरमा माटोको नयाँ भाँडोमा दही, केरा, मिठाई र विभिन्न पकवानहरू चढाइन्छ । साथै, गणेश र चन्द्रमाको कथा सुन्ने प्रचलन पनि छ । यो पवनीको प्रारम्भ प्रख्यात ज्योतिष तथा तत्कालीन नरेश हेमांगद ठाकुरले गरेको धार्मिक मान्यता छ, जसले चौठचन्द्र गर्नाले विशिष्ट फल प्राप्त हुने विश्वास स्थापित गरेका थिए । धनुषा, महोत्तरी, सिरहा, सर्लाही, सप्तरी, बारा, पर्सा लगायत मधेशका जिल्लाहरूमा यो पवनी विशेष उल्लासका साथ मनाइन्छ । भारतका केही राज्यहरूमा पनि चौठचन्द्र पवनी मनाउने प्रचलन रहेको छ । पवनीको अन्त्यमा चढाइएको प्रसाद ग्रहण गर्ने र इष्टमित्रलाई वितरण गर्ने परम्परा रहिआएको छ ।